Các biểu hiện thay đổi tâm lý ở người cao tuổi

1.Cự tuyệt

Một số người lớn tuổi chưa chấp nhận những thay đổi về tâm tính và ngoại hình khi về già. Trong khi có một số người lớn tuổi khác có thể từ chối thừa nhận rằng những thay đổi này xảy ra trong chính họ. Họ sợ bị tĩnh mịch, cảm thấy trống rỗng, buồn chán, nhàn rỗi, không biết làm gì, thấy mình ngày càng cô độc, u uất, có cảm giác sống thừa. Họ có nhu cầu được tham gia hoạt động, làm việc theo khả năng, tham gia các hoạt động văn nghệ v.v… để làm giảm cảm giác cô quạnh của mình.

2.Cô đơn và buồn tủi

Dấu hiệu khi người già thấy tủi thân là gì? Người lớn tuổi có thể tự cô lập mình, đặc biệt sau khi trải qua sự mất mát nào đó trong cuộc sống. Ngoài ra, việc con cháu quá bận rộn công việc, không dành nhiều thời gian cho họ cũng sẽ khiến người cao tuổi cảm giác tủi thân vì cô đơn. Họ có nhu cầu được người khác tôn trọng, sợ bị lạnh nhạt. Họ cảm thấy bị hụt hẫng, bị tổn thương về mặt tinh thần, tính cách dần dần hướng nội, không muốn tiếp xúc với mọi người. Họ nhìn cảnh hôm nay nhớ lại cảnh xưa, sợ quên mất truyền thống. Có người thường hay cáu gắt, nhạy cảm, so sánh người khác mà lạnh nhạt tự trách mình, sợ người khác quên mình.

3.Cảm giác bất lực

Khi những chức năng cơ thể suy giảm, một số người lớn tuổi có thể cảm thấy mình bị vô dụng, bất lực, không thể tự sắp xếp cuộc sống cho mình mà phải nhờ người thân chăm sóc khiến họ bị stress, lo lắng, mất ngủ, giảm cảm giác thèm ăn, ăn ít. Tình trạng này về lâu dài gây ra bệnh tật ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

4.Thường xuyên chỉ trích và hay nghi ngờ

Một số người cao tuổi trở nên đa nghi hơn, không tin bất kỳ ai, tự cảm giác mình đang bị thao túng. Điều này có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ giữa các các thành viên và phá vỡ sự hòa thuận trong gia đình. Những người lớn tuổi khi cảm thấy mất kiểm soát, họ có thể cố gắng lấy lại quyền kiểm soát bằng cách áp đặt mọi người phải theo cách của họ. Ngoài ra, sự bảo thủ sẽ khiến người cao tuổi khó có thể hòa thuận với thành viên khác trong gia đình.

5.Thường nhắc về quá khứ

Người lớn tuổi thường có xu hướng hồi tưởng về những sự kiện đã xảy ra lúc họ còn trẻ. Những sự kiện đó có thể là chuyện vui và buồn. Người cao tuổi có thể bóp méo thực tế và giữ vững niềm tin sai lầm nào đó. Bởi họ không muốn chấp nhận sự thật về sự thay đổi của tuổi già.

6.Nghiêm khắc và dễ tức giận

Khi người lớn tuổi cảm thấy rằng họ không có quyền kiểm soát nữa, họ có thể phản ứng bằng cách thể hiện sự tức giận của mình. Việc thể hiện sự tức giận của mình đối với các thành viên trong gia đình vì họ tin rằng người thân vẫn sẽ yêu họ dù có tức giận thế nào. Vì vậy, điều này có thể dẫn đến bầu không khí gia đình căng thẳng. Bên canh đó, việc hay nói nhiều của người cao tuổi vì mong muốn truyền đạt lại kinh nghiệm sống cho con cháu, mong thế hệ sau không phạm những sai lầm mà họ đã trải qua nên họ luôn nói nhiều, và muốn giúp ích cho con cháu về sau..

7.Thường xuyên lo lắng

Một số người lớn tuổi khi cảm thấy mọi thứ đều không chắc chắn, họ bắt đầu có xu hướng chán nản hoặc lo lắng. Tập quán sinh hoạt xấu, chỗ ăn ở không ốn định, không hoạt động, dinh dưỡng kém, nghiện rượu, nghiện thuốc, làm việc vẫt vả, không nơi nương tựa sau khi về hưu, sự thay đối về địa vị, sự ra đi của người thân và những bất hòa trong gia đình đều làm ảnh hưởng đến tâm lý người già.

Làm sao để động viên và giao tiếp với người già trước những thay đổi tâm lý?

Để san sẻ và hiểu hơn về cách chăm sóc tâm lý người cao tuổi, bạn hãy thực hành những điều sau:

  • Lắng nghe một cách thiện chí: Hỏi thăm và lắng nghe những ký ức xưa của người cao tuổi là việc làm cần thiết vì khoảng cách thế hệ có thể dẫn đến những mâu thuẫn, hoặc khác biệt về quan điểm. Chính vì thế, việc lắng nghe và thấu hiểu cho những suy nghĩ, góc nhìn của người lớn tuổi là điều rất quan trọng. Một số câu nói thể thể hiện sự tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người lớn tuổi có thể tham khảo như: “Con đồng ý quan điểm của ông/bà”, “Con thấy nhiều người có suy nghĩ rằng… ’’.
  • Để người già phát huy vai trò của họ trong gia đình: Nếu bạn muốn nắm bắt được tâm lý người cao tuổi, trước tiên, hãy để người già được thoải mái sống đúng với vai trò mà họ mong muốn. Tổ chức buổi sum họp gia đình giúp họ gần gũi hơn với con cháu, tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí phù hợp.
  • Hãy nhẫn nại và cởi mở hơn: Những thay đổi trong đặc điểm tâm lý người cao tuổi đôi khi không nằm trong sự kiểm soát của ông bà. Tâm lý của người già còn bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của xã hội, tác dụng phụ của thuốc,… Vì thế, việc kiên nhẫn để hiểu hơn về người già là vô cùng quan trọng. Luôn kiên nhẫn với những người cao tuổi nói nhiều, bạn cần kiên nhẫn lắng nghe câu chuyện để có thể hiểu nguyện vọng và tâm tư của họ. Hỏi ý kiến người cao tuổi, họ sẽ rất vui và cảm giác có ích để giúp đỡ con cháu bằng kinh nghiệm sống của chính mình.